Cách mua chứng chỉ quỹ ETF là câu hỏi nhiều nhà đầu tư mới đặt ra sau khi tìm hiểu về loại hình quỹ này, vì quy trình giao dịch có một số điểm khác biệt so với mua bán cổ phiếu thông thường mà nhà đầu tư nên nắm rõ trước khi tham gia. […]
Cách mua chứng chỉ quỹ ETF là câu hỏi nhiều nhà đầu tư mới đặt ra sau khi tìm hiểu về loại hình quỹ này, vì quy trình giao dịch có một số điểm khác biệt so với mua bán cổ phiếu thông thường mà nhà đầu tư nên nắm rõ trước khi tham gia. Bài viết giải thích quỹ ETF là gì, cách mua chứng chỉ quỹ trên sàn chứng khoán, cùng những điểm cần lưu ý trước khi đầu tư vào loại hình này.
1. Quỹ ETF là gì?
Quỹ ETF (Exchange-Traded Fund, quỹ hoán đổi danh mục) là quỹ đầu tư gom sẵn một rổ tài sản như cổ phiếu, trái phiếu theo đúng thành phần và tỷ trọng của một chỉ số tham chiếu cụ thể. Chứng chỉ quỹ ETF là đơn vị xác nhận quyền sở hữu một phần quỹ này, được niêm yết và giao dịch trên sàn chứng khoán như một mã cổ phiếu thông thường.
Ví dụ minh họa: một quỹ ETF mô phỏng theo chỉ số VN30 sẽ nắm giữ đồng thời cổ phiếu của 30 doanh nghiệp vốn hóa lớn nhất trong rổ VN30, theo đúng tỷ trọng của từng mã trong chỉ số. Khi nhà đầu tư mua một chứng chỉ quỹ ETF này, khoản đầu tư sẽ phân bổ gián tiếp vào cả 30 cổ phiếu đó cùng lúc, thay vì phải tự mua riêng lẻ từng mã.
Một chứng chỉ quỹ ETF đại diện cho quyền sở hữu gián tiếp cả rổ tài sản bên trong quỹ
2. Cách mua chứng chỉ quỹ ETF trên sàn chứng khoán
Nắm rõ cách mua chứng chỉ quỹ ETF trên sàn giúp nhà đầu tư mới tránh nhầm lẫn giữa quy trình giao dịch của ETF niêm yết và quỹ mở. Với chứng chỉ quỹ ETF đã niêm yết, nhà đầu tư cá nhân mua bán thông qua tài khoản giao dịch chứng khoán mở tại công ty chứng khoán nơi đăng ký, đặt lệnh mua giống hệt cách đặt lệnh mua một mã cổ phiếu niêm yết, không cần thủ tục riêng biệt nào khác.
Quy trình cơ bản gồm ba bước: mở tài khoản giao dịch chứng khoán tại một công ty chứng khoán, nộp tiền vào tài khoản, sau đó tra mã chứng chỉ quỹ ETF muốn mua và đặt lệnh trong giờ giao dịch của sàn, tương tự thao tác mua một cổ phiếu bất kỳ.
Về loại lệnh, nhà đầu tư có thể đặt lệnh giới hạn (chỉ định mức giá mong muốn) hoặc lệnh thị trường (khớp theo giá tốt nhất hiện có) tùy theo nhu cầu, với biên độ dao động giá trong phiên và các quy tắc khớp lệnh áp dụng tương tự như với cổ phiếu niêm yết thông thường trên cùng sàn giao dịch.
Với quỹ ETF dạng quỹ mở (không niêm yết trên sàn), quy trình mua có thể khác, thường thực hiện qua công ty quản lý quỹ hoặc đại lý phân phối được uỷ quyền, tuỳ theo quy định của từng đơn vị quản lý quỹ, không hoàn toàn giống thao tác đặt lệnh trên sàn.
Mua chứng chỉ quỹ ETF niêm yết có thể được thực hiện khá đơn giản
3. Những điều nên lưu ý trước khi đầu tư ETF
Trước khi mua chứng chỉ quỹ ETF, nhà đầu tư có thể cân nhắc tìm hiểu rõ chỉ số tham chiếu mà quỹ đang mô phỏng, vì mỗi chỉ số có mức độ tập trung ngành và mức biến động khác nhau, ảnh hưởng trực tiếp đến biến động giá của chứng chỉ quỹ.
Chi phí quản lý quỹ, dù thường thấp hơn quỹ mở chủ động, vẫn là khoản phí định kỳ ảnh hưởng đến lợi nhuận thực nhận trong dài hạn, nên nhà đầu tư cần đối chiếu mức phí giữa các quỹ ETF có cùng chỉ số tham chiếu trước khi quyết định. Chênh lệch phí quản lý dù chỉ vài phần trăm mỗi năm cũng có thể tích lũy thành khoản chênh lệch đáng kể về lợi nhuận sau nhiều năm nắm giữ, đặc biệt với nhà đầu tư có chiến lược đầu tư dài hạn.
Thanh khoản của từng chứng chỉ quỹ ETF trên sàn cũng không đồng đều. Một số quỹ có khối lượng giao dịch thấp có thể khiến việc mua bán ở khối lượng lớn gặp khó khăn hoặc chênh lệch giá mua-bán rộng hơn, nhà đầu tư nên tìm hiểu thanh khoản trước khi đặt lệnh với khối lượng lớn.
Một điểm khác mà nhà đầu tư mới thường nhầm lẫn là giá thị trường của chứng chỉ quỹ ETF trên sàn có thể chênh lệch nhẹ so với giá trị tài sản ròng thực tế của quỹ tại cùng thời điểm, do cung cầu giao dịch trên sàn. Mức chênh lệch này thường không lớn với các quỹ có thanh khoản tốt, nhưng vẫn là yếu tố nên lưu ý khi đặt lệnh mua ở mức giá cao hơn đáng kể so với giá trị tài sản ròng công bố gần nhất.
ETF là công cụ giúp nhà đầu tư tiếp cận nhanh một rổ tài sản đa dạng chỉ với một lần đặt lệnh, phù hợp với người mới muốn giảm bớt công sức chọn lọc từng cổ phiếu riêng lẻ, đồng thời giảm bớt rủi ro tập trung quá nhiều vào một vài mã cổ phiếu đơn lẻ. Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn nên tìm hiểu kỹ chỉ số tham chiếu và chi phí quản lý trước khi đặt lệnh mua, để lựa chọn quỹ phù hợp với mục tiêu đầu tư của mình.
